Eigenschap 5 Covey: Eerst begrijpen dan begrepen worden

Eerst begrijpen dan begrepen worden is volgens Stephen Covey één van de belangrijkste communicatievaardigheden die je hebt. Maar wat betekent het precies? En hoe kun je je communicatievaardigheden naar een hoger niveau tillen met deze eigenschap?

‘Een goede leerling zorgt eerst dat hij de materie begrijpt, voordat hij ermee aan de slag gaat’

Empathisch luisteren

Covey schrijft in zijn boek ‘De zeven eigenschappen van effectief leiderschap’ dat, als hij het belangrijkste in relaties moest omschrijven in één zin, dit als volgt zou luiden: ‘eerst begrijpen dan begrepen worden’. Volgens hem is dit het geheim van effectieve communicatie.

De beste manier tot effectieve communicatie is het begrijpen van mensen. Hoe kun je mensen leren begrijpen? Door empathisch naar ze te luisteren, aldus Covey. Empathie tonen is volgens hem één van de beste manieren om een storting op de emotionele bankrekening te doen.

Eerst begrijpen dan begrepen worden

Volgens Covey denken de meeste mensen in ons eigen gelijk. We willen begrepen worden. Onze gesprekken zijn een verzameling monologen. We begrijpen nooit echt wat zich afspeelt in het hoofd van iemand anders.

Er zijn maar weinig mensen die luisteren op het vijfde niveau, de hoogste vorm van luisteren: empathisch luisteren. Covey schrijft dat je bij empathisch luisteren niet alleen je oren, maar ook je ogen en vooral je hart gebruikt. Dit luisterniveau brengt bepaalde risico’s met zich mee. Je bent kwetsbaar. Je moet de ander op gevoelsniveau willen begrijpen. En je mag niet de eerste zijn die zijn mond open doet: eerst begrijpen dan begrepen worden.

Vijf fases

Covey onderscheidt vijf communicatievaardigheden die je kunt inzetten om tot effectieve communicatie met een ander te komen:

1. Nazeggen van de inhoud.

Dit is de minst effectieve methode. Toch kun je er iets aan hebben. Je leert namelijk te luisteren naar de woorden van de ander. Het nazeggen van de inhoud is volgens Covey niet zo moeilijk. Je luistert naar de woorden die iemand uit zijn mond laat rollen en je zegt ze na. Op die manier laat je je eigen oordelen en interpretaties buiten beschouwing.

‘Tjonge pa, ik ben het zat! School is flauwekul!’
‘Je bent het zat. Je vindt school eigenlijk maar flauwekul’

2. Herformuleren van de inhoud.

In deze fase ga je de woorden omzetten naar de betekenis die de ander geeft aan de woorden. Stel je voor dat iemand zegt dat hij ‘rust’ wil. Je kunt dit interpreteren als ‘hij heeft een vakantie nodig’, maar misschien bedoelt de ander wel dat hij wil sporten. Voor sommige mensen is dit een vorm van rust en ontspanning. Iedereen heeft andere interpretaties over dezelfde woorden.

‘Tjonge pa, ik ben het zat! School is flauwekul!’
‘Je wilt niet meer naar school’

3. Aanspreken van je gevoel.

Je geeft op dit luisterniveau minder aandacht aan wat iemand zegt en meer aan iemands gevoel. Op deze manier kom je volgens Covey dichter bij het ‘echte gesprek’.

‘Tjonge pa, ik ben het zat! School is flauwekul!’
‘Je voelt je echt rot’

4. Combineren van het tweede en derde luisterniveau.

Je herformuleert de inhoud en spreekt het gevoel van de ander aan. De rottijd geeft het gevoel weer; school is de inhoud. Je combineert je rechterhersenhelft (gevoel) met je linkerhersenhelft (inhoud).

‘Tjonge pa, ik ben het zat! School is flauwekul!’
‘Je hebt momenteel echt een rottijd op school’

5. Empathisch luisteren

Als je de eerste vier niveaus goed beheerst, kun je volgens Covey iemand anders op gevoelsniveau begrijpen. Er is een vertrouwensband ontstaan. De ander voelt zich op zijn gemak en spreekt uit wat hem dwars zit. Covey beschrijft het voorbeeld van empathisch luisteren als volgt:

‘Tjonge pa, ik ben het zat! School is flauwekul!’ (ik wil met je praten, ik wil aandacht van je)
‘Je bent het zat. Je vindt school eigenlijk maar flauwekul’ (Inderdaad!)
‘Absoluut. Je hebt er helemaal niets aan. Ik steek er niks op.’
‘Je hebt het gevoel dat school niet goed voor je is.’ (Even denken – is dat wat ik bedoel?)

‘Ja, ik leer er niets waar ik wat aan heb. Ik bedoel, kijk naar John. Hij is van school gegaan en verdient nu geld. Daar heb je wat aan.’
‘Je hebt het gevoel dat John het uitstekend heeft aangepakt.’ (Nou…)
‘Nou, in zekere zin. Hij verdient nu veel geld, maar over een paar jaar komt hij zichzelf tegen denk ik.’
‘Je denkt dat John dan het idee krijgt dat hij de verkeerde beslissing heeft genomen.’

‘Dat moet haast wel. Hij geeft er nu zijn opleiding voor op. En wat moet je zonder diploma?’
‘Je bedoelt dat een diploma belangrijk is voor je toekomst.’ (Creëren vertrouwensband)
‘Ja en…. Ik maak me zorgen. Ik moest vandaag een stuk lezen en ze zeiden dat ik lees op het niveau van de tweede klas. De tweede klas! En ik zit in de vierde klas….

Wat een verschil in begrip! Door begrip te tonen en niet zijn eigen verhaal te vertellen, doet hij een grote storting op de emotionele bankrekening. De vader stelt zijn zoon in staat om zich steeds meer open te stellen. Hij bekijkt het probleem nu van dezelfde kant als zijn zoon. Eerst begrijpen dan begrepen worden oefeningen helpen je communicatievaardigheid verbeteren.

Volgens Covey is er nu pas ruimte om over oplossingen te praten. Eerst moet het gevoel aangesproken worden om een vertrouwensband te creëren. En vanuit deze situatie is er ruimte voor effectieve communicatie.

Eerst begrijpen, dan begrepen worden oefeningen

  1. Kies een relatie waarvan de emotionele bankrekening negatief is. Probeer de situatie vanuit het oogpunt van de ander te begrijpen. Verplaats je in de ander. Heb je werkelijk begrepen wat de ander wil?
  2. Vertel iemand uit je omgeving wat empathie inhoud. Zeg hem dat je van plan bent om beter te luisteren naar de ander. Vraag hem na een maand of hij verschil merkt.
  3. Probeer de volgende keer iets met empathie over te brengen. Toon begrip.

Meer Inspiratie ‘De Zeven Eigenschappen van Effectief Leiderschap’

 

Boekentip Artikel